Σας αρέσει η Ιστορία;;
Διαβάστε το «Από τον Μαραθώνα στη Πύδνα» του Παναγιώτη Κανελλόπουλου
Υπάρχουν βιβλία που μας ξεκουράζουν. Υπάρχουν βιβλία που μας προβληματίζουν.
Υπάρχουν βιβλία που μας διασκεδάζουν. Υπάρχουν βιβλία που μας παιδεύουν (μας
δυσκολεύουν) και μας παιδεύουν (μας διδάσκουν). Και υπάρχουν και κάποια βιβλία,
όχι τα περισσότερα και όχι τα ευκολότερα, που τα κάνουν όλα αυτά μαζί. Το βιβλίο
του Παναγιώτη Κανελλοπούλου (έτσι αναφέρεται το όνομά του στο εξώφυλλο της
έκδοσης του 1963) «Από τον Μαραθώνα στην Πύδνα», τα κατορθώνει όλα αυτά μαζί.
Το «Από τον Μαραθώνα στη Πίδνα» μας ξεκουράζει. Μας αποσπά απότομα από
την εποχή μας και μας μεταφέρει σε μια μυθιστορηματική ιστορική περίοδο με τόσες
αλλαγές, συνωμοσίες, πάθη όλων των ειδών, και εναλλαγές που μπροστά της
ωχριούν οι πιο επιτυχημένες συνωμοσιολογίες και σύγχρονες μυθοπλασίες. Το βιβλίο
όπως το συστήνει ο ίδιος ο συγγραφέας, είναι ένα ιστορικό δοκίμιο. Αλλά ό ίδιος
γνωρίζει ότι η Ιστορία όταν γράφεται με τον τρόπο του τη γράφει αυτός δεν μπορεί να
συγκριθεί με οποιοδήποτε θρίλερ.
Το βιβλίο μας προβληματίζει. Οι αναφορές και ομοιότητες με την σύγχρονη εποχή
και τα μεγάλα σημερινά ιστορικά και πολιτικά διακυβεύματα, είναι ανατριχιαστικά. Και
αυτό χωρίς ο συγγραφέας να αναφέρεται σε οποιαδήποτε στιγμή της αφήγησής του
στη σύγχρονη εποχή. Αυτό όμως που προκύπτει με φυσικό τρόπο είναι η αίσθηση ότι
πίσω από όλα τα τραγικά ή λιγότερο τραγικά ιστορικά γεγονότα, κρύβεται η τραγική
ανθρώπινη φύση η οποία -προκύπτει αβίαστα με την ανάγνωση του βιβλίου- δεν έχει
αλλάξει στο ελάχιστο στα 2500 χρόνια που μεσολάβησαν από τότε.
Το βιβλίο μας διασκεδάζει με την κυριολεκτική/ετυμολογική έννοια της λέξης. Ο
Παναγιώτης Κανελλόπουλος γράφει Ιστορία όπως άλλοι γράφουν μυθιστορήματα.
Το βιβλίο με παίδεψε κατά την ανάγνωση. Τα παραθέματα από τις πηγές
παρεμβάλλονται στο κείμενο και συναρθρώνονται με αυτό. Στην αρχική έκδοση από
την οποία το διάβασα δεν υπήρχαν σε υποσημειώσεις στα σημερινά Ελληνικά. Όμως
σε εμένα τουλάχιστο που είχα διδαχθεί κάποια Αρχαία Ελληνικά στο γυμνάσιο,
εντελώς ξεχασμένα βέβαια σήμερα, συνέβη το εξής περίεργο: καθώς η ανάγνωση
προχωρούσε αντιλαμβανόμουν όλο και μεγαλύτερο μέρος της αρχαίας γλώσσας και
σίγουρα απολύτως το νόημα των κειμένων. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ο
συγγραφέας μπερδεύει τις δυο γλώσσες-αρχαία και νέα- με τρόπο μαγικό.
Τέλος το βιβλίο με δίδαξε μια περίοδο της ιστορίας, που μου ήταν άγνωστη μέχρι
τώρα, όπως και σε πάρα πολλούς πιστεύω. Και τούτο γιατί η ιστορική περίοδος που
μελετά είναι από τη μάχη του Μαραθώνα το 490πΧ και μέχρι την τελειωτική
επικράτηση των Ρωμαίων με την καταστροφή της Κορίνθου το 146πΧ, όμως το βάρος της αφήγησης πέφτει κυρίως στους Ελληνιστικούς χρόνους. Μέσα από την
αφήγηση αυτή αντιμετωπίζεται και απαντάται και το ερώτημα: Γιατί ο Αρχαίος
Ελληνικός κόσμος δεν θα μπορούσε ποτέ να δημιουργήσει μια αυτοκρατορία με
διάρκεια και σταθερότητα σαν αυτή που δημιούργησαν οι Ρωμαίοι.
Ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος ήταν ένας βαθύς γνώστης της Ευρωπαϊκής Ιστορίας
και συνακόλουθα ένας λάτρης του Ευρωπαϊκού πνεύματος. Υπήρξε πολιτικός που
έδρασε στη κεντρική πολιτική σκηνή τις δεκαετίες μετά τον πόλεμο. Ανεξαρτήτως της
συμφωνίας ή διαφωνίας με τις πολιτικές του ιδέες και δράσεις (και προσωπικά
μάλλον ανήκω στους διαφωνούντες), δεν μπορεί παρά διαβάζοντας τα βιβλία του να
μελαγχολεί κανείς όταν σκέφτεται ότι υπήρχαν μέχρι σχετικά πρόσφατα κάποιοι
πολιτικοί αυτής της παιδείας. Αξίζει να θυμηθούμε ότι ο Ελευθέριος Βενιζέλος στην
εξορία του στο Παρίσι μετέφρασε τον Θουκυδίδη.
Αν έχετε χρόνο στις διακοπές σας δοκιμάστε να διαβάσετε το «Από το Μαραθώνα
στη Πύδνα» του Παναγιώτη Κανελλόπουλου. Είναι γοητευτική Ιστορία. Και μάλλον θα
«κολλήσετε». Το βιβλίο θα το βρείτε για επιτόπια ανάγνωση και στον Βιβλιοστάτη!
Ιγνάτιος Λιαπής
Τελευταία νέα
